Poesias e chanzun

Poesias e chanzun da chatscha
Men Rauch, Rico Guler e Christian Werro

 

Il chatschader s-chet rumantsch


Voust esser ün nimrod da schlantsch,
il prüm imprenda s-chet rumantsch,
ils pleds tudais-ch lascha davent,
scha voust cha’l boc nu pigl’il vent !

Il « Stutzer » s’discha il schluppet,
il « Blattschuss » es il tun da pet.
Il « Stecher » quai es il schlöppin
il « Zweier » s’discha il quintin.
Il nom per “Schaft” es parachonna
la „Hütta“ s’discha la chamonna.
Il “Korn” es per rumantsch la muos-cha
e per il “Zweig” as disch la fruos-cha.
Il “Kolben”, char ami, es alch
chi’s disch in s-chet rumantsch il chalch.
La „Mündung“ es l’imboccadüra
il „Zug dal Lauf“ la rajadüra.
“Verkanten” as po dir sveular
o eir tgnair veul il puffer.
Cha quel chi sveula sto fallar
es cler a mincha pluffer.
Cur cha hast fom, hast eir la bligna,
cur hast gnü “Pech” hast gnü la tigna.
La “Vorgeiss” per rumantsch nu quadra
perquai nomnain nus la manadra!
Il “Reh” que es il chavriöl
e « Gitzi » s’disch pro nus uzöl.
Il term per « Hohllicht » es tschêlviv
e „Dummkopf“ s’disch lavativ.
Il „Frevler“ es il frodulader
e per il „Saufer“ dschain bavader.
„Visier“ que es la visiera,
e « Nebelmeer » es mar da tschiera.
Il „Druckpunkt“ es il puntasfrach
il term per „Absatz“ es il tach.
Ma tschel „Absatz“ es il siloc
„Gemsbart“ però es barba d’boc.
Tour „Vollkorn“ s’disch tour mera plaina
il pled per „Tobel“ es vallaina.
Il „Bauchschuss“ es tun da buttatsch
ed il „Verschluss“ es il serratsch.
Per „Rucksack“ sachadöss stoust dir
„Putzstock“ bachetta da pulir.
Il „Streifschuss“ es ün tun spizzond
e „Pirschen“ es chatschar guettond.
La „Sicherung“ es la sgüranza
„Anstand“ però as disch creanza.
Ma star sül „Anstand“ star sül post
ed ün bun „Braten“ ün bun rost!

Imprenda quai bain ourdadora
per mincha pled fa aint ün nuf,
e giond a chatscha fast furora.
Dal rest ami : In bocca d’luf !

Men Rauch

Tardanna


I’l temp da chatsch’as vezza
chatschaders a sfratom
tuots giran cun sgürezza
chi fand canera, chi plü lom.

Al tavolin in usteria
ils sbagls da tschels
san quintar sü
chi taidla e chi ria
pel solit quintan bler daplü.

Mo cur chi’s tratta da pavlar
d’inviern la sulvaschina
els svessa san be critichar
e stan in davopigna.

Rico Guler

Chanzun Tardanna


1.
S'avicin il mais settember,
ils chatschaders dorman mal,
els insömgian dür e tender,
dal boccun - süsom la val.

2.
Van a tir bod in butatschas,
sco chi tocca plan planin,
il schluppet es bain in fatscha,
qua va jo - il svögliarin.

3.
Uoss'est quà, ün muond tuot ester,
il boccun quel nun es plü,
quai vess dat'na bella festa,
oramai - staraja sü.

4.
E la sair' a l'ustaria,
tuots intuorn il tavolin,
disurrin da cumpagnia,
bod vardats - e bod latin.

5.
Ma il prüm di a bunura,
no sül post stain be muos-chin,
e sperain chi vegn'alura,
ün torun - per far butin.

Melodia:
Chrestawald da Arno Jehle


6.
I vain di, e'l di s'avanza,
il torun nu s'ha muossà,
ma perquai es quà la spranza,
no provain - ün'otra ja.

7.
Cha il voul blera furtüna,
no chatschaders quai savain,
ma cha sainza buna glüna,
noss'onur - no nu salvain.

8.
Scha girain per gods e pizza,
e tgnain bain avert ils ögls,
quantas bellas robas s'vezza,
minchadi - es alch danövs.


9.
Eir scha tuot la glieud cagliuna,
cha rivà nun est a tun,
schi da quels daj'üna pruna,
chi la tign' han a tanfun.

10.
Be listess id es la cana,
no amo nu jain a chà,
ün'eviva la Tardanna,
e nos drets - da libertà.

Pleds:
Christian Werro